Konsept
VATES, bilgiyi anlamını sabitlemeden saklayan ve yorumu gözlemciye bırakan bir yapay zekâ platformudur.
Neden bu tasarım?
Geleneksel RAG ile VATES arasındaki yapısal farklar.
| Boyut | Geleneksel RAG | VATES |
|---|---|---|
| Arama | Embedding ve vektör araması | BM25 + Heading Path Retrieval |
| Güncelleme | Yeniden embedding ve yeniden indeksleme | ES değişiklikleri anında geçerli olur |
| Anlam | Embedding ile sayısal temsiller | Gözlem anında yorumlanır |
| Bağımlılıklar | Vektör veritabanları ve ilgili altyapı | Standart veritabanları ve dosyalar |
| Okunabilirlik | Vektör temsilleri insan tarafından doğrudan okunamaz | İnsanın okuyabileceği düz metin |
| İşletim | Yeniden işleme gerekebilir | ES’in doğrudan düzenlenmesi ve silinmesi |
ES nedir?
EchoScript (ES), VATES’in bilgiyi saklamak için kullandığı yapıdır.
Dikey çizgiyle (|) ayrılmış iki sütun ve n satır düz metinden oluşur. Yapının kendisi anlamı sabitlemez; yorum, yapıya başvurulduğunda gerçekleşir.
ES, farklı zekâların ortak bir yapıyı gözlemleyebileceği bir ara sözdizimi olarak tasarlanmıştır.
IIIS nedir?
Inter-Intelligence Intermediary Syntax (IIIS), farklı algılara sahip zekâların aynı yapıyı her biri kendi yoluyla gözlemlemesini sağlayan bir ara sözdizimidir.
VATES’te yapay zekâ ES ile JSON olarak, insanlar ise iki sütunlu bir tablo olarak çalışır. Temsiller farklıdır, ancak başvurulan yapı ortaktır.